Praktijkervaringen met de (digitale) Zelfredzaamheid-Matrix voor Jongeren. Ervaringen van jeugdzorgprofessionals en jongeren.

Praktijkervaringen met de (digitale) Zelfredzaamheid-Matrix voor Jongeren. Ervaringen van jeugdzorgprofessionals en jongeren.

Het NJi, Praktikon en de GGD Amsterdam hebben begin 2020 de Zelfredzaamheid-Matrix voor Jongeren (ZRM-J) gelanceerd, een instrument dat de mate van zelfredzaamheid bij jongeren van 12 tot 18 jaar in kaart brengt. Dit onderzoeksverslag beschrijft een eerste verkenning van het gebruik van het instrument in de jeugdhulpverleningspraktijk én de ervaringen die zijn opgedaan met het instrument ingebouwd in de zogenaamde digitale Krachtenwijzer. Aan het onderzoek deden vier jeugdzorginstellingen mee. Professionals en jongeren deelden hun ervaringen met het gebruik van de ZRM-J middels evaluatielijsten. Professionals vulden 47 evaluatielijsten in en jongeren 33. Dertien professionals zijn aanvullend geïnterviewd. In een (online) eindbijeenkomst is met een afvaardiging van professionals van de vier instellingen gesproken over de verdere toekomst en implementatiemogelijkheden van het instrument in de Krachtenwijzer.

Ervaringen met de ZRM-J

Volgens zowel professionals als jongeren is de ZRM-J in veel behandeltrajecten een geschikt instrument. Doordat het ingaat op belangrijke levensdomeinen geeft het goed inzicht in de problematiek en krachten van de cliënt, diens hulpvraag, de voortgang van de behandeling en de zienswijze van de cliënt. Zeker als de ZRM-J ingezet kan worden aan het begin van een hulpverleningstraject, kan het van toegevoegde waarde zijn bij het bepalen van doelen en het maken van een plan van aanpak. Voor jongeren draagt het samen invullen in enige mate bij aan het ervaren van eigen regie in hun behandeltraject. Professionals vinden de dertien levensdomeinen van de ZRM-J over het algemeen dekkend. Ze zijn belangrijk, goed te achterhalen, maar niet allemaal helder omschreven. Professionals missen de domeinen sociale media, levensloop en seksualiteit. Veel professionals gebruiken de handleiding en vinden die over het algemeen duidelijk en goed bruikbaar. Wel zou zowel de ZRM-J als de handleiding in eenvoudiger taal en korter geformuleerd mogen zijn, wat jongeren beamen. Dit is een belangrijk punt omdat professionals en cliënten de ZRM-J bij voorkeur samen invullen. Om de ZRM-J binnen organisaties goed te kunnen borgen is het belangrijk om deze bij aanvang van het hulpverleningstraject in te zetten en deze efficiënt te kunnen invullen en gebruiken. Goede training van professionals in het gebruik van de ZRM-J is daarvoor essentieel.

Ervaringen met de Krachtenwijzer

Een eerste start is gemaakt met het opdoen van ervaringen van de ZRM-J binnen de digitale omgeving van de Krachtenwijzer. Het technisch laten functioneren van de Krachtenwijzer bleek ingewikkeld, waardoor de implementatie maanden later dan gepland plaatsvond. De beperkingen door de coronamaatregelen maakten dat professionals minder in de gelegenheid waren om de Krachtenwijzer samen met cliënten in te vullen. Positieve ervaringen met de Krachtenwijzer hebben te maken met de visuele aantrekkelijkheid en het totaalbeeld dat ontstaat op het gebied van de problematiek en de sterke kanten van de cliënt. De krachtenverdeling en de mogelijkheid gebruik te maken van cliënttaal vinden professionals van meerwaarde. De Krachtenwijzer sluit daarmee ook goed aan bij jongeren met LVB-problematiek. Maar om de Krachtenwijzer tot een succes te maken, is er veel winst te behalen op het gebied van gebruiksvriendelijkheid, zoals een efficiënte techniek en minder invultijd.

Meer publicaties